एकवचनः अथवा बहुवचनः (Singular or Plural)

२००७-०५-२९ मण्गलवासरः (2007-05-29 Tuesday)

गीतायाम् चतुर्थे अध्याये अस्ति -

अपरे नियताहाराः प्रणान्प्रणेषु जुह्वति।

सर्वेऽप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः॥४।३०॥

यदा अहं जुह्वति इति अपठं तदा अहं अचिन्तयं कथं नियताहाराः इति बहुवचनशब्देन सह जुह्वति इति एकवचने अस्ति। तदा अहं हु-धातोः लट्लकारस्य रूपाणि अपश्यम्। ते सन्ति -

जुहोति जुहुतः जुह्वति

जुहोषि जुहुथः जुहुथ

जुहोमि जुहुवः जुहुमः

तर्हि नियताहाराः जुह्वति इति सम्यकस्ति। सः जुहोति, तौ जुहुतः, ते जुह्वति।